Tiên phong, sáng tạo trong tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU

Từ quyết định “táo bạo”...

Thực hiện Chỉ thị 32/CT-TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (chống khai thác IUU) và phát triển bền vững ngành thủy sản; các chỉ đạo điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; chỉ đạo của lãnh đạo Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC), với chức năng nhiệm vụ là cơ quan báo chí của ngành Tòa án, là cơ quan ngôn luận của TANDTC, Chi ủy – Ban Biên tập Báo Công lý mà đứng đầu là đồng chí Trần Đức Vinh, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập đã trăn trở làm sao để tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU một cách dễ hiểu, dễ nhớ,“thấm sâu” vào ngư dân; đồng thời phát huy được lợi thế của cơ quan báo chí của ngành Tòa án.

Ngay sau khi Nghị quyết 04/2024/HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC ban hành ngày 12/4/2024, đồng chí Tổng Biên tập đã họp và quán triệt đến các phòng, văn phòng đại diện về quyết định triển khai tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU thông qua hình thức phiên tòa giả định kết hợp tọa đàm, giải đáp pháp luật tại các tỉnh, thành phố ven biển.

Trong bối cảnh kinh tế báo chí gặp nhiều khó khăn, Báo Công lý là đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ, địa bàn các tỉnh, thành phố ven biển trải dài trên cả nước, nguồn kinh phí dự kiến tổ chức một chương trình khoảng 150.000.000 đồng…

Đồng chí Tổng Biên tập quyết định, Báo chủ động bỏ kinh phí đồng thời kêu gọi vận động để thực hiện chương trình phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU tại các tỉnh, thành phố ven biển và địa bàn phía Nam sẽ làm “chủ công” trong chương trình này. Điều này thể hiện quyết tâm chính trị và trách nhiệm cao nhất của những người làm Báo Công lý.

Đến những hành trình vạn dặm

Thực hiện chỉ đạo của đồng chí Tổng Biên tập, Văn phòng đại diện Báo Công lý tại TPHCM, trực tiếp là nhóm phóng viên thường trú khu vực Tây Nam Bộ đã khẩn trương xây dựng kế hoạch, làm việc với TAND các tỉnh, thành phố; Tòa án Quân sự Quân khu 9; các lực lượng chức năng như: BTL Vùng Cảnh sát biển 4; Bộ đội Biên phòng; Sở Nông nghiệp và Môi trường… cùng cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng chương trình, nội dung và kế hoạch tổ chức.

Từ ngày 28/5/2024 đến 30/5/2024, lần lượt ba chương trình tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU được tổ chức tại: huyện Trần Đề, huyện Cù Lao Dung và thị xã Vĩnh Châu (tỉnh Sóc Trăng cũ); thu hút sự tham dự của hơn 1500 cán bộ, đoàn viên, hội viên và bà con ngư dân. Lần đầu tiên, bà con ngư dân được dự khán một chương trình tuyên truyền pháp luật về vấn đề “nóng”, diễn ra một cách sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ và được trực tiếp đặt câu hỏi đề nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền giải đáp.

Tiếp sau đó, là các chương trình tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU thông qua hình thức phiên tòa giả định kết hợp tọa đàm, giải đáp pháp luật được Báo Công lý chủ trì, phối hợp với các đơn vị tổ chức tại nhiều tỉnh, thành phố như: Cà Mau, Vĩnh Long, An Giang, TP.HCM, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đà Nẵng, Gia Lai, Hải Phòng….

Thực hiện cao điểm về chống khai thác IUU và chuẩn bị cho đợt sang kiểm tra lần thứ 5 của Đoàn thanh tra EC, trong 8 ngày (từ 17/3/2026 đến 25/3/2026), Báo Công lý phối hợp TAQS Quân khu 7, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, TAND tỉnh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy các tỉnh Khánh Hòa, Lâm Đồng và TPHCM tổ chức 12 phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU tại nhiều địa phương ven biển, thu hút sự tham dự của hơn 2.500 cán bộ, hội viên, đoàn viên, ngư dân, chủ phương tiện tàu thuyền và các tầng lớp nhân dân.

Quá trình tham gia tổ chức chương trình và tháp tùng đồng chí Tổng Biên tập xuyên suốt 12 phiên tòa giả định nói trên đã để lại cho người viết kỷ niệm khó quên. Đó là những ngày di chuyển liên tục qua các tỉnh với khối lượng công việc rất lớn và kết thúc một ngày đoàn công tác về nghỉ cũng là lúc trời nhá nhem tối.

Đáng nhớ nhất là sau phiên xét xử giả định tại phường Bắc Nha Trang và phường Cam Linh (ngày 18/3/2026), đoàn di chuyển về Chi đội Kiểm ngư số 4 dùng bữa cơm tối sau đó di chuyển gấp ra sân bay để kịp chuyến bay lúc 21 giờ vào TPHCM. Vào tới sân bay Tân Sơn Nhất là 22 giờ 15 phút, đoàn công tác lại tiếp tục hành trình vượt hơn 100km xuống Vũng Tàu và nhận phòng nghỉ lúc hơn 1 giờ sáng.

Sáng 19/3/2026, đúng 6 giờ 30 phút, đoàn xuất phát ra bến tàu đi Côn Đảo, qua hơn 4 tiếng lênh đên trên biển để về tới Hải đoàn 33 chuẩn bị cho phiên tòa giả định diễn ra vào sáng 20/3/2026.

Cứ thế, hành trình di chuyển của đoàn công tác miệt mài nhưng ai cũng quên đi mệt mỏi, khắc phục khó khăn giữa thời tiết nắng nóng, di chuyển trên mọi địa hình: đường bộ, đường hàng không, đường biển… để tổ chức tuyên truyền cho bà con ngư dân và với chúng tôi khi bà con chăm chú theo dõi, bàn tán sau chương trình về những hệ lụy của việc khai thác IUU để lại, từ đó thay đổi nhận thức là mọi khó khăn, vất vả đã qua đi.

Tính đến nay, Báo Công lý đã chủ trì, phối hợp tổ chức trên 50 chương trình tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU thông qua hình thức phiên tòa giả định kết hợp tọa đàm, giải đáp pháp luật; với sự tham gia của hàng chục ngàn cán bộ, hội viên, đoàn viên, ngư dân và chủ phương tiện tàu thuyền. Trao tặng hàng nghìn phần quà gồm: cờ Tổ quốc, ảnh Bác, áo phao, túi thuốc y tế, tiền mặt…, trị giá nhiều tỷ đồng.

Tiến ra thực địa

Từ ngày 12/5/2026 – 16/5/2026, Đoàn công tác của Báo Công lý do đồng chí Tổng Biên tập dẫn đầu đã tham gia chuyến thăm, khảo sát, nắm tình hình vùng biển, đảo ven bờ Tây Nam của Tổ quốc do Cảnh sát biển Việt Nam tổ chức.

Đoàn đã thăm các đảo, lực lượng chấp pháp trên biển, động viên bà con ngư dân. Đồng chí Tổng Biên tập đã trực tiếp thăm hỏi tàu Dân quân thường trực KG96023TS, tàu Kiểm ngư KN371 và tàu Cảnh sát biển 4038; đồng thời trao tặng nhiều phần quà động viên tinh thần các lực lượng đang ngày đêm bám biển, thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, chống khai thác IUU, bảo vệ chủ quyền biển, đảo Tây Nam của Tổ quốc.

Trực tiếp xuống tàu ngư dân đang khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam, đồng chí Tổng Biên tập đã thăm hỏi và động viên bà con yên tâm vươn khơi bám biển, tuân thủ đúng quy định pháp luật về khai thác hải sản vì sinh kế, vì uy tín quốc gia. Đồng chí Trần Đức Vinh cũng trao tặng cờ Tổ quốc, ảnh Bác cho bà con ngư dân.

“Chuyến đi là một trải nghiệm thực tế cho những người làm Báo Công lý "nghe - nhìn - thấy" công tác chống khai thác IUU và hơn cả là nâng cao nhận thức chính trị, bồi dưỡng lòng yêu nước, tình yêu quê hương, biển đảo; thắt chặt và gắn bó tình Quân - Dân; đồng thời lan tỏa thông điệp Báo Công lý nói riêng, hệ thống Tòa án nói chung luôn đồng hành, sát cánh cùng cả hệ thống chính trị trong việc chung tay gỡ thẻ vàng", Tổng Biên tập Báo Công lý chia sẻ.

Các phóng viên Báo Công lý tham dự đoàn công tác, tháp tùng đồng chí Tổng Biên tập đã có cơ hội trải nghiệm, thâm nhập thực tế ghi nhận những nỗ lực của lực lượng chấp pháp trên biển về bảo vệ chủ quyền và tuyên truyền chống khai thác IUU.

“Đối với tôi, đây là chuyến đi rất ý nghĩa. Được tận mắt chứng kiến những vất vả của lực lượng chấp pháp trong trận tuyến chống khai thác IUU cũng như thực tế ghi nhận bà con ngư dân chấp hành pháp luật, vươn khơi bám biển vừa đảm bảo sinh kế cũng vừa góp phần giữ vững chủ quyền biển đảo quê hương”, phóng viên Trung Sơn chia sẻ.

Chống khai thác IUU không chỉ là vấn đề xử lý vi phạm mà mục tiêu cao nhất là hướng tới phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững, bảo vệ uy tín, thương hiệu quốc gia và trong suốt hành trình đấy, Báo Công lý đã, đang và sẽ tiếp tục thực hiện nhiệm vụ là những “sứ giả thông tin”.

Tâm Phúc