Triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI

Kết nối hành động trong toàn hệ thống chính trị

Đồng chủ trì Hội nghị có: Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu.

Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI được tổ chức nhằm quán triệt Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị và những nội dung cơ bản trong Đề án Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; đồng thời, trao đổi, thảo luận về yêu cầu, nội dung kế hoạch và các giải pháp triển khai Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để tạo sự thống nhất trong tổ chức thực hiện, bảo đảm tiến độ và chất lượng.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, việc triển khai thực hiện thắng lợi Kết luận số 17 của Bộ Chính trị và Đề án của Đảng ủy Quốc hội, kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

“Đây là nhiệm vụ chính trị rất quan trọng và rất khó khăn, nặng nề, đòi hỏi không chỉ nỗ lực của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội, mà đòi hỏi sự đồng lòng, vào cuộc quyết liệt, phối hợp chặt chẽ của tất cả các cơ quan, tổ chức trong toàn hệ thống chính trị”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, Hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính định hướng và kết nối hành động trong toàn hệ thống chính trị đối với việc triển khai thống nhất, đồng bộ định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Sau khi Bộ Chính trị có kết luận, Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan đã triển khai trên thực tế, đưa vào chương trình lập pháp năm 2026 nhiều nội dung và nhiều đề án, dự án đã được thông qua ngay tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.

3 nhóm định hướng trọng tâm

Về định hướng công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Kết luận số 17-KL/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ 9 định hướng lập pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Về tổng thể, các định hướng này tập trung vào 3 nhóm vấn đề trọng tâm.

Một là, nhóm định hướng về tiếp tục hoàn thiện thể chế tổ chức và vận hành Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là thể chế hóa các chủ trương của Đảng về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy, vận hành hiệu quả mô hình chính quyền ba cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với phân định rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm soát quyền lực; đồng thời, cũng chuẩn bị triển khai nghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 sau khi có quyết định của cấp có thẩm quyền.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, ở nhóm định hướng này, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện các quy định về tổ chức bộ máy mà sâu xa hơn là xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Hai là, nhóm định hướng tập trung hoàn thiện thể chế phát triển, tạo động lực cho tăng trưởng nhanh và bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, đây là nhóm định hướng rất quan trọng của công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Tinh thần xuyên suốt là tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng khuôn khổ pháp lý thuận lợi cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; khơi thông, phát huy cao độ các nguồn lực cho phát triển; tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh; đồng thời hoàn thiện pháp luật về tài nguyên, môi trường, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

"Điểm mới nổi bật là công tác lập pháp không chỉ tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho các lĩnh vực hiện hữu mà phải chủ động tạo lập hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển các công nghệ mới, mô hình kinh doanh mới, phương thức quản trị mới và các động lực tăng trưởng mới, qua đó mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia", Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Ba là, nhóm định hướng về bảo vệ vững chắc Tổ quốc và nâng cao vị thế quốc gia. Việc hoàn thiện pháp luật về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế phải được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển với bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Tại Hội nghị, các đại biểu được nghe Báo cáo một số nội dung cơ bản của Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 và yêu cầu, nội dung xây dựng kế hoạch triển khai của các cơ quan, tổ chức; các giải pháp bảo đảm thực hiện Đề án, Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16; đại diện Bộ Tư pháp thay mặt Chính phủ trình bày Báo cáo về kế hoạch triển khai thực hiện Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án và Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 trong phạm vi Chính phủ phụ trách.

TANDTC chủ động triển khai các nhiệm vụ lập pháp

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến cho biết, theo Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, TANDTC được giao 4 nhiệm vụ trọng tâm gồm: Rà soát Luật Tố tụng hành chính, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án và Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng.

Để triển khai nhiệm vụ, TANDTC đã ban hành các kế hoạch tổng kết thực tiễn thi hành Luật Tố tụng hành chính, Bộ luật Tố tụng dân sự và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án. Đồng thời gửi văn bản tới các bộ, ngành và hệ thống tòa án các cấp đề nghị tổng kết, đánh giá việc thi hành các luật liên quan trước ngày 30/7/2026.

Đối với Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng, hiện nay TANDTC đang xây dựng kế hoạch tổng kết thực tiễn thi hành để ban hành trong thời gian tới.

Phó Chánh án Nguyễn Văn Tiến cho biết thêm, trong năm 2026, TANDTC được giao thực hiện 4 nhiệm vụ quan trọng. Trong đó, nội dung sửa đổi, bổ sung trình tự xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án và sửa đổi Nghị quyết số 81 đã được Quốc hội thông qua ngày 10/6/2026.

Hai nhiệm vụ đang ở giai đoạn hoàn thiện cuối cùng gồm sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh chi phí tố tụng và sửa đổi Pháp lệnh trình tự, thủ tục xem xét, quyết định đưa người từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. “TANDTC đang phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo đúng kế hoạch”, Phó Chánh án Nguyễn Văn Tiến khẳng định.

Theo Phó Chánh án TANDTC Nguyễn Văn Tiến, giai đoạn 2027-2028, TANDTC tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, rà soát một số dự án luật quan trọng như Luật Tố tụng hành chính, Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án.

Bên cạnh đó, TANDTC cũng phối hợp với các cơ quan của Quốc hội tổ chức các đoàn khảo sát thực tiễn tại địa phương nhằm phục vụ công tác hoàn thiện chính sách, pháp luật, bảo đảm các quy định pháp luật bám sát yêu cầu thực tiễn.

Đỗ Việt - Mai Đỉnh