Từ 1/7/2026: Bắt buộc truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa rủi ro cao

Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện cơ chế quản lý thị trường theo hướng minh bạch, hiện đại, đồng thời tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.

Theo quy định mới, việc truy xuất nguồn gốc sẽ được áp dụng bắt buộc đối với các sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công thương. Các doanh nghiệp phải thực hiện truy xuất nguồn gốc thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa VeriGoods hoặc hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ có khả năng kết nối với nền tảng này.

Để phục vụ công tác quản lý và kết nối dữ liệu tập trung, Bộ Công thương đã xây dựng và vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa VeriGoods tại địa chỉ verigoods.vn. Hệ thống có chức năng tiếp nhận, lưu trữ, quản lý và chia sẻ dữ liệu truy xuất nguồn gốc do doanh nghiệp cung cấp, đồng thời tạo lập mã truy xuất phục vụ việc tra cứu và xác thực thông tin sản phẩm.

Theo Bộ Công thương, sau thời gian nghiên cứu, xây dựng và vận hành từ cuối năm 2025, đến hết tháng 5/2026, hệ thống VeriGoods đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai đồng bộ các quy định về truy xuất nguồn gốc trên phạm vi toàn quốc.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư là việc mở rộng quyền tiếp cận thông tin của người tiêu dùng. Thông qua hệ thống VeriGoods, người dân có thể tra cứu miễn phí các thông tin cơ bản về sản phẩm như tên hàng hóa, hình ảnh, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, thương hiệu, xuất xứ, số lô sản xuất, số sê-ri và thời hạn sử dụng. Đặc biệt, người tiêu dùng có quyền phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện các dấu hiệu thông tin không chính xác hoặc không trung thực trên hệ thống.

Đối với doanh nghiệp, việc khai báo và cập nhật dữ liệu truy xuất nguồn gốc trở thành yêu cầu bắt buộc trước khi hàng hóa được đưa ra lưu thông trên thị trường. Các thông tin cần cung cấp bao gồm tên sản phẩm, hình ảnh, xuất xứ, thương hiệu, đơn vị sản xuất hoặc kinh doanh, số lô sản xuất, hạn sử dụng và các tiêu chuẩn chất lượng áp dụng. Riêng đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp phải bổ sung thông tin về đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối chính thức tại Việt Nam (nếu có).

Thông tư cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động lựa chọn phương thức triển khai. Ngoài việc khai báo trực tiếp trên hệ thống VeriGoods, doanh nghiệp có thể sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ, với điều kiện bảo đảm khả năng kết nối dữ liệu, đáp ứng các yêu cầu về bảo mật thông tin và an ninh mạng theo quy định.

Đáng chú ý, đối với các nhóm hàng hóa chưa thuộc diện bắt buộc, Bộ Công thương khuyến khích doanh nghiệp tham gia truy xuất nguồn gốc trên cơ sở tự nguyện. Các đơn vị thực hiện đầy đủ sẽ được cấp dấu hiệu nhận diện “tích xanh” để sử dụng trên sản phẩm, bao bì, tài liệu quảng bá và các nền tảng thương mại điện tử. Đây được xem là công cụ hỗ trợ nâng cao uy tín thương hiệu, tăng khả năng nhận diện và tạo dựng niềm tin đối với người tiêu dùng.

Theo lộ trình thực hiện, từ ngày 1/7/2026, doanh nghiệp bắt đầu đăng ký tài khoản, nhận mã định danh và xác thực thông tin sản phẩm trên hệ thống. Đến ngày 1/1/2027, việc truy xuất nguồn gốc phải được hoàn thành đầy đủ trước khi các sản phẩm thuộc diện áp dụng được đưa ra thị trường. Đối với các doanh nghiệp thành lập mới hoặc bắt đầu hoạt động sau thời điểm này, quy định về truy xuất nguồn gốc phải được thực hiện ngay từ khi đi vào hoạt động.

Để bảo đảm tính minh bạch và độ tin cậy của dữ liệu, Bộ Công thương sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát trong quá trình vận hành hệ thống. Những trường hợp cung cấp thông tin sai lệch, không trung thực, không cập nhật dữ liệu theo quy định hoặc vi phạm theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền sẽ bị tạm dừng hoặc hủy xác nhận truy xuất nguồn gốc.

Việc triển khai đồng bộ hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với hàng hóa có mức độ rủi ro cao được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường khả năng kiểm soát nguồn gốc hàng hóa trên thị trường, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.

Chu Phương