Hiệu quả bước đầu từ mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Chủ động quản lý sức khỏe người dân từ cơ sở

Sau hơn hai tháng triển khai thí điểm tại một số xã của TP.HCM, mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần đổi mới hoạt động y tế cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Khác với phương thức truyền thống chủ yếu tiếp nhận người bệnh tại cơ sở y tế, mô hình mới đưa bác sĩ và nhân viên y tế đến tận địa bàn dân cư để khảo sát sức khỏe, lập hồ sơ quản lý, tư vấn phòng bệnh và theo dõi các trường hợp có nguy cơ cao.

Cách làm này giúp mở rộng phạm vi hoạt động của trạm y tế từ cơ sở khám chữa bệnh ban đầu đến mạng lưới quản lý sức khỏe ngay tại cộng đồng.

Thực tiễn triển khai tại các xã Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước cho thấy mô hình đã nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Tại xã Bắc Tân Uyên, 6 đội chăm sóc sức khỏe phụ trách toàn bộ 18 ấp trên địa bàn đã quản lý sức khỏe cho 429 người từ 75 tuổi trở lên, đồng thời phát hiện thêm 94 trường hợp mắc bệnh mới hoặc các bệnh mạn tính chưa được kiểm soát ổn định.

Tại xã Đất Đỏ, 4 đội chăm sóc sức khỏe với 57 thành viên đã triển khai phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, tổ chức khám sức khỏe và lập hồ sơ quản lý cho toàn bộ khoảng 750 người dân từ 75 tuổi trở lên, đạt tỷ lệ 100%.

Tổng cộng hơn 1.100 người dân được khám và tư vấn sức khỏe, trong đó nhiều trường hợp mắc bệnh không lây nhiễm được phát hiện và đưa vào diện theo dõi thường xuyên.

Trong khi đó, tại xã Hiệp Phước, 7 đội chăm sóc sức khỏe đã tiếp cận hơn 3.500 người dân chỉ trong hai tháng triển khai, trong đó có trên 1.500 người cao tuổi.

Nhiều trường hợp tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch và bệnh phổi mạn tính được phát hiện kịp thời ngay tại cộng đồng.

Kết quả bước đầu cho thấy mô hình không đơn thuần là hoạt động khám sức khỏe lưu động mà đang từng bước hình thành hệ thống quản lý sức khỏe chủ động ngay từ cơ sở.

Thông qua việc tiếp cận trực tiếp các nhóm dân cư có nguy cơ cao, ngành y tế có điều kiện phát hiện sớm bệnh tật, theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe và can thiệp kịp thời trước khi bệnh diễn tiến nặng.

Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe dân cư, phục vụ công tác dự phòng và chăm sóc sức khỏe lâu dài theo hướng lấy người dân làm trung tâm.

Hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân

Không chỉ mang lại hiệu quả chuyên môn, mô hình còn tạo ra những tác động tích cực đối với cộng đồng.

Khi được nhân viên y tế đến tận nhà thăm khám, tư vấn và hướng dẫn chăm sóc sức khỏe, nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cảm nhận rõ hơn sự đồng hành của ngành y tế trong cuộc sống hằng ngày.

Việc được đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn vận động phù hợp và nhắc nhở sử dụng thuốc đúng cách ngay tại nơi cư trú đã giúp người dân nâng cao ý thức tự chăm sóc sức khỏe.

Đồng thời, người bệnh mạn tính cũng được theo dõi sát sao hơn, hạn chế nguy cơ bỏ sót hoặc gián đoạn điều trị.

Theo ghi nhận tại một số địa phương, số lượt người dân đến khám tại trạm y tế tăng lên sau khi mô hình được triển khai. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy niềm tin của người dân đối với y tế cơ sở đang từng bước được củng cố.

Từ góc độ quản lý, mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” đang hiện thực hóa nhiều mục tiêu chiến lược của ngành y tế.

Đó là chuyển trọng tâm từ điều trị sang phòng bệnh, từ chăm sóc theo từng đợt sang chăm sóc liên tục và từ quản lý người bệnh sang quản lý sức khỏe toàn dân.

Mô hình cũng góp phần khẳng định vai trò của trạm y tế xã là tuyến y tế gần dân nhất, trực tiếp quản lý và chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân tại cộng đồng.

Việc phân công các đội phụ trách từng địa bàn dân cư giúp tăng cường sự gắn kết giữa nhân viên y tế với người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả triển khai các hoạt động dự phòng và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những kết quả bước đầu đạt được cho thấy đây là hướng đi phù hợp trong tiến trình đổi mới y tế cơ sở theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW.

Hiệu quả của mô hình không chỉ thể hiện ở số lượng người dân được tiếp cận dịch vụ y tế mà còn ở sự thay đổi trong cách tiếp cận chăm sóc sức khỏe, lấy phòng bệnh, quản lý sức khỏe và phục vụ người dân làm trọng tâm.

Để mô hình phát huy hiệu quả bền vững và có thể nhân rộng trên toàn địa bàn, cần sớm có các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp cho hoạt động của các Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư.

Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực y tế cơ sở, chăm sóc sức khỏe cộng đồng hiệu quả hơn và hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được quản lý, theo dõi sức khỏe ngay từ nơi cư trú.

Hoàng Kim