Nhận diện dấu hiệu lừa đảo công nghệ cao
Không cần tấn công hệ thống kỹ thuật, các đối tượng lừa đảo hiện nay chủ yếu khai thác tâm lý chủ quan, thiếu cảnh giác của nạn nhân để dẫn dụ chuyển tiền, cài ứng dụng độc hại hoặc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng.
Sự phát triển của công nghệ số mang lại nhiều tiện ích trong giao dịch, thanh toán và giải quyết thủ tục hành chính. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường để các đối tượng phạm tội lợi dụng thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Thời gian qua, Công an tỉnh Lâm Đồng đã triệt phá một đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng thủ đoạn làm giả hóa đơn giao hàng, giả danh tài xế vận chuyển gọi điện yêu cầu người mua chuyển tiền đặt cọc.
Sau khi nhận tiền, các đối tượng tiếp tục sử dụng nhiều tài khoản trung gian để luân chuyển dòng tiền nhằm che giấu hành vi phạm tội.
Theo cơ quan công an, thay vì tấn công trực tiếp vào hệ thống kỹ thuật, nhiều đối tượng hiện tập trung khai thác tâm lý lo lắng, mất cảnh giác hoặc thiếu hiểu biết về công nghệ của người dân để dẫn dụ chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân.
Một trong những chiêu trò thường gặp là giả danh cán bộ công an, tòa án, cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội hoặc nhân viên ngân hàng. Đối tượng sử dụng thông tin cá nhân thu thập trái phép để tạo lòng tin, sau đó đưa ra các tình huống khẩn cấp như vi phạm pháp luật, phạt nguội giao thông, lỗi định danh điện tử hoặc hồ sơ thuế cần xử lý gấp.
Bên cạnh đó, các đối tượng thường gửi đường link giả mạo hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi người dùng cấp quyền truy cập, thiết bị có thể bị đánh cắp dữ liệu, mật khẩu hoặc mã xác thực giao dịch ngân hàng.
Trong hoạt động mua bán trực tuyến, nhiều đối tượng còn đăng bán hàng hóa với giá thấp bất thường, yêu cầu chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước rồi cắt liên lạc sau khi nhận được tiền.
Theo khuyến cáo của cơ quan chức năng, người dân cần đặc biệt lưu ý: Các trang thông tin chính thức của cơ quan nhà nước thường sử dụng tên miền ".gov.vn"; cần thận trọng với những website có đuôi lạ hoặc tên miền gần giống.
Không cơ quan nhà nước nào yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mã OTP hoặc cài ứng dụng lạ để xử lý hồ sơ qua điện thoại hay mạng xã hội.
Ngân hàng không yêu cầu khách hàng cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP hoặc thông tin thẻ tín dụng.
Tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo thường mang tính thúc ép, đe dọa hoặc yêu cầu thực hiện giao dịch ngay lập tức.
Để phòng tránh rủi ro, cơ quan công an khuyến cáo người dân thực hiện nguyên tắc: không chuyển tiền theo yêu cầu qua điện thoại; không bấm vào đường link lạ; không cung cấp thông tin bảo mật tài khoản và không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, cần quản lý chặt chẽ tài khoản thanh toán, website, fanpage và các kênh bán hàng trực tuyến; đồng thời thường xuyên cảnh báo khách hàng về các tài khoản, trang web giả mạo thương hiệu.
Khi phát hiện đã chuyển tiền nhầm cho đối tượng lừa đảo hoặc cài đặt ứng dụng nghi vấn, người dân cần nhanh chóng liên hệ ngân hàng để khóa tài khoản, khóa thẻ hoặc tạm dừng giao dịch nhằm hạn chế thiệt hại.
Đồng thời, cần lưu giữ các chứng cứ liên quan như tin nhắn, số điện thoại, tài khoản nhận tiền và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý.
Theo cơ quan chức năng, chỉ một phút mất cảnh giác khi nhấp vào đường link lạ hoặc cung cấp thông tin bảo mật cũng có thể dẫn đến thiệt hại lớn về tài sản.
Vì vậy, việc nâng cao nhận thức và thường xuyên cập nhật các thủ đoạn mới của tội phạm công nghệ cao là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất hiện nay.