Đời sống

Tiếp tục hành trình chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ

Trung tướng, PGS TS Nguyễn Đức Hải 12/06/2026 05:43

Có những chuyến đi không có ngày về, nhưng lại có những cuộc trở về mang theo bao niềm khắc khoải.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày tiếng súng ngừng hẳn trên dải đất hình chữ S, nhưng trên những cánh rừng già đại ngàn, dưới lớp phù sa dày đặc, trong lòng phố thị, dưới đáy biển Đông, trên những dòng sông, con suối, vẫn còn đó những người con ưu tú của dân tộc đang nằm lại trong lòng đất mẹ.

Họ – những người lính đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và làm nghĩa vụ quốc tế cao cả – vẫn đang lặng lẽ đợi chờ.

Lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam là một pho sử vàng được viết nên từ máu, nước mắt và cả sự hi sinh cao cả. Chúng ta đã giành lại được độc lập, tự do, xây dựng một đất nước hòa bình, thịnh vượng như ngày hôm nay.

Thế nhưng, trong niềm vui chung ấy, vẫn còn những khoảng lặng nhói lòng. Hàng trăm nghìn liệt sĩ vẫn chưa được tìm thấy, chưa được trở về với gia đình, quê hương.

Những cái tên vẫn còn thiếu trên bia mộ, những người cha, người chồng chưa kịp thấy mặt con, chưa kịp hưởng trọn vẹn niềm vui ngày thống nhất.

Đây không còn là vấn đề của riêng gia đình các liệt sĩ, mà là trách nhiệm chính trị, là đạo lý văn hóa của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân.

Chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về chính sách đối với người có công với cách mạng, cụ thể là việc đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trong chiến dịch "500 ngày đêm", chính là sự khẳng định mạnh mẽ rằng: Tổ quốc không bao giờ quên ơn những người đã vì nước quên thân.

Đây là sự hiện thực hóa lòng tri ân sâu sắc, là hành động thiết thực để "đền ơn đáp nghĩa", khẳng định giá trị nhân văn cao đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa mà chúng ta đang xây dựng.

Chiến dịch "500 ngày đêm" hiện đang được triển khai với tinh thần tập trung cao độ, huy động tối đa mọi nguồn lực, áp dụng đồng bộ các giải pháp từ truyền thống đến hiện đại như giám định ADN trên quy mô lớn để rút ngắn khoảng cách giữa hiện thực và mong mỏi của thân nhân liệt sĩ.

Hiện nay, ngân hàng gen quốc gia đã lưu giữ hàng chục nghìn mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ. Đây là cuộc chạy đua quyết liệt với thời gian, khi địa hình ngày càng thay đổi, các nhân chứng lịch sử ngày một già yếu và ra đi, khiến những dấu tích cuối cùng của những trận đánh năm xưa đang dần bị xóa nhòa bởi thời gian và sự phát triển của hạ tầng xã hội.

Những cánh rừng ngày xưa nay đã trở thành nương rẫy, những khu vực chiến trường xưa đã được quy hoạch, xây dựng khiến việc tìm kiếm như "mò kim đáy bể".

Vì vậy, đẩy mạnh công tác này trong giai đoạn hiện nay không chỉ là mệnh lệnh hành chính mà còn là sự chạy đua cùng ký ức để đưa các anh trở về, trước khi những dấu vết cuối cùng bị vùi lấp vĩnh viễn trong lòng đất mẹ.

Chiến dịch này không thể thành công nếu chỉ dựa vào một vài cơ quan chức năng. Đó phải là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Từ cấp ủy, chính quyền địa phương cho đến từng người dân trên mọi miền Tổ quốc đều phải là những người làm công tác "đền ơn đáp nghĩa".

Mỗi thông tin từ người dân – những người từng trực tiếp tham gia chiến đấu, những người dân địa phương nơi từng có trận đánh – đều là "chìa khóa" mở ra vị trí mộ phần của các liệt sĩ. Việc đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, tạo điều kiện thuận lợi cho thân nhân liệt sĩ cung cấp thông tin, mẫu phẩm sinh phẩm để giám định ADN chính là biểu hiện sinh động nhất của sự tri ân.

z7896525404484_bed24d96796282faebec3173365465ef.jpg
Tiếp tục hành trình chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Mỗi hài cốt liệt sĩ được quy tập, mỗi cái tên được xác định danh tính là một lần chúng ta làm dịu đi nỗi đau của các gia đình, đồng thời khẳng định giá trị đạo đức cao đẹp của dân tộc Việt Nam: "Uống nước nhớ nguồn".

Trong hành trình này, vai trò của các đội quy tập, những người lính làm nhiệm vụ tìm kiếm tại Lào và Campuchia càng trở nên đặc biệt quan trọng. Họ không quản ngại khó khăn, băng rừng, lội suối, đối mặt với hiểm nguy từ bom mìn còn sót lại để đưa các anh về với đất mẹ.

Sự hi sinh thầm lặng của họ chính là một phần của sự tri ân cao cả. Việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa nhân văn đơn thuần mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn yêu nước cho thế hệ trẻ. Khi nhìn thấy những đồng đội, những người con ưu tú được trở về trong vòng tay Tổ quốc, thế hệ hôm nay càng thêm thấm thía giá trị của độc lập, tự do.

Chúng ta hiểu rằng, hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của bao thế hệ cha anh, những người đã hiến trọn tuổi thanh xuân, gác lại những ước mơ cá nhân để "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh".

Trong dòng chảy của thời đại mới, thế hệ trẻ – những người sinh ra khi chiến tranh đã lùi xa – đóng vai trò tiên phong, là cầu nối quan trọng trong hành trình tìm kiếm và lan tỏa tinh thần tri ân. Trách nhiệm của tuổi trẻ không dừng lại ở những khẩu hiệu sáo rỗng, mà phải được hiện thực hóa bằng những hành động thực tế, sắc bén.

Trước hết, thế hệ trẻ cần chủ động ứng dụng công nghệ số để hỗ trợ công tác tìm kiếm. Trong thời đại Internet, việc số hóa hồ sơ liệt sĩ, xây dựng bản đồ số các khu vực chiến trường, và tích cực tham gia các diễn đàn, nhóm cộng đồng để kết nối thông tin giữa các gia đình liệt sĩ và các đội quy tập là việc làm cực kỳ thiết thực.

Tuổi trẻ có khả năng làm chủ công nghệ, đó là lợi thế cạnh tranh để đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm mà các thế hệ trước còn gặp nhiều hạn chế. Việc xây dựng các ứng dụng di động cung cấp tọa độ mộ chí, kết nối dữ liệu ADN hay tạo lập các thư viện số về liệt sĩ là những hướng đi đầy triển vọng mà tuổi trẻ có thể chủ động đảm nhận.

Bên cạnh đó, việc lan tỏa tinh thần tri ân cần được thực hiện qua những chiến dịch truyền thông sáng tạo. Những bài viết, hình ảnh, video kể về cuộc đời và sự hi sinh của các anh hùng liệt sĩ trên nền tảng mạng xã hội không chỉ mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc mà còn giúp đánh thức lòng tự hào dân tộc trong lòng thế hệ trẻ.

Đó là cách chúng ta "giữ lửa" cho truyền thống, đảm bảo rằng ký ức hào hùng không bao giờ bị phai mờ trước những cám dỗ của thời đại số. Thế hệ trẻ còn cần tích cực tham gia vào các hoạt động tình nguyện tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, hỗ trợ gia đình chính sách và tham gia các hoạt động khảo sát thực địa cùng các đơn vị quân đội.

Mỗi hành động nhỏ, từ việc thăm hỏi thân nhân, giúp đỡ tìm kiếm thông tin mộ phần, cho đến việc duy trì các hoạt động tại nghĩa trang liệt sĩ, đều là những đóng góp vô giá.

Trách nhiệm của tuổi trẻ không phải là một gánh nặng, mà là một vinh dự, là cách để chúng ta sống xứng đáng với những gì cha anh đã hi sinh. Chúng ta cần hiểu rằng, tri ân không chỉ là hướng về quá khứ mà còn là hành động cho hiện tại, để củng cố sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững của đất nước trong tương lai.

Hơn thế nữa, công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ cần sự phối hợp quốc tế chặt chẽ, đặc biệt là với các nước láng giềng như Lào và Campuchia. Đây là hoạt động ngoại giao nhân dân, thắt chặt thêm tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam và các nước bạn.

Thế hệ trẻ, thông qua các chương trình giao lưu, tình nguyện quốc tế, có thể trở thành những sứ giả văn hóa, góp phần tìm kiếm thông tin và củng cố tình hữu nghị này, giúp quá trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại các vùng đất xa xôi trở nên thuận lợi hơn.

"500 ngày đêm" không phải là một cột mốc kết thúc, mà là sự tiếp nối hành trình không mệt mỏi. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã, đang và sẽ dành mọi nguồn lực tốt nhất, sử dụng những công nghệ hiện đại nhất để đưa các anh trở về.

Đó là lời hứa, là cam kết không bao giờ từ bỏ chừng nào những người con của đất nước còn nằm lại nơi chiến trường. Hành trình tìm kiếm các anh là hành trình tìm kiếm linh hồn của dân tộc, là sợi dây kết nối giữa quá khứ hào hùng và tương lai tươi sáng.

Dẫu còn đó những gian nan, vất vả, dẫu còn đó những khoảng cách địa lý xa xôi hay sự khắc nghiệt của thời gian, nhưng với ý chí và trách nhiệm cao cả, cả dân tộc sẽ cùng chung tay đưa những người con anh hùng trở về với đất mẹ.

Xin được cúi đầu tri ân những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Các anh đã nằm xuống, nhưng tên tuổi các anh sẽ mãi trường tồn trong lòng dân tộc, trong những trang sử vàng chói lọi của non sông Việt Nam.

Chiến dịch này chính là sự tiếp nối tình yêu, lòng biết ơn và lời hứa thủy chung của hậu thế đối với những anh hùng đã làm nên độc lập hôm nay. Chúng ta không chỉ tìm kiếm hài cốt, chúng ta đang tìm kiếm sự thanh thản cho những linh hồn đã khuất, tìm kiếm sự bình yên cho hàng triệu người thân, và trên hết, chúng ta đang khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trước những giá trị thiêng liêng nhất của Tổ quốc.

Hành trình ấy vẫn đang tiếp diễn, đầy gian nan nhưng vô cùng tự hào. Bởi mỗi liệt sĩ trở về là một mảnh ghép lịch sử được hoàn thiện, là một bằng chứng sống động về lòng dũng cảm và sự hi sinh của con người Việt Nam.

Hãy để ngọn lửa tri ân luôn cháy mãi, để mỗi hành động hôm nay đều xứng đáng với những gì cha anh đã hi sinh. Tổ quốc ghi công các anh, và cả dân tộc Việt Nam mãi khắc ghi tên tuổi các anh trong tim mình. Đó chính là ý chí, là khát vọng và là cam kết sắt son của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta trong công cuộc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ – một hành trình không có điểm dừng, một cuộc hành trình vì đạo lý, vì tình người và vì tương lai rạng rỡ của đất nước.

Trung tướng, PGS TS Nguyễn Đức Hải