Đồng chí Phạm Quốc Hưng thăm và làm việc với TAND khu vực 5 - TP.HCM

Tham gia Đoàn công tác còn có đồng chí Quách Hữu Thái, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chánh án TAND TP.HCM cùng đại diện lãnh đạo Phòng Tổ chức cán bộ, Văn phòng TAND TP.HCM.

Đây là buổi làm việc nhằm giúp lãnh đạo TAND TP.HCM nắm bắt thực tiễn hoạt động, kịp thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn và hỗ trợ TAND khu vực 5 – TP.HCM giải quyết các vướng mắc trong công tác chuyên môn.

Tại hội nghị, ông Phạm Tuấn Anh, Chánh án TAND khu vực 5 – TP.HCM đã báo cáo tình hình giải quyết các loại vụ việc, cũng như những khó khăn, thuận lợi trong công tác chuyên môn, nhân sự, cơ sở vật chất và quá trình thích ứng với mô hình tổ chức hoạt động của chính quyền 02 cấp.

Bên cạnh đó, đồng chí Phó Chánh án TAND TP.HCM, lãnh đạo các đơn vị của TAND TP.HCM, lãnh đạo, Thẩm phán của TAND khu vực 5 đã có nhiều ý kiến chia sẻ, đóng góp, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác của TAND khu vực 5.

Phát biểu chỉ đạo buổi làm việc, đồng chí Phạm Quốc Hưng ghi nhận, đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự nỗ lực của TAND khu vực 5 trong việc nhanh chóng ổn định, vận hành hiệu quả theo mô hình tổ chức mới.

Chánh án TAND TP.HCM đánh giá, TAND hai cấp TP.HCM trải qua một năm triển khai mô hình Tòa án 3 cấp gắn với chính quyền địa phương và đạt được nhiều thành tựu. Thành công lớn nhất của mô hình này chính là việc năng lực của Tòa án cấp sơ thẩm, đặc biệt là các TAND khu vực, đã được tăng cường mạnh mẽ nhằm hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ người dân theo đúng định hướng cải cách tư pháp.

Hiệu quả được minh chứng qua số liệu thực tế, dù tỷ lệ giải quyết chung của hệ thống đạt 74% (giảm 4% so với năm 2025), nhưng tổng số lượng án được giải quyết lại tăng hơn 13.000 vụ. Trong đó, TAND hai cấp TP.HCM khi giải quyết tăng 11.000 vụ, thể hiện sự đóng góp đặc biệt quan trọng đối với thành tích chung của toàn ngành.

Tuy nhiên, đi đôi với những thành quả đạt được, TAND khu vực phải đối mặt với áp lực vận hành và những khó khăn rất lớn. Việc sáp nhập tổ chức đã gây ra những xáo trộn nhất định trong công tác lãnh đạo. Khi thẩm quyền của Tòa án cấp sơ thẩm tăng lên, khối lượng công việc nhiều trong bối cảnh cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, điển hình là việc nhiều TAND khu vực tại TP.HCM phải sử dụng nhiều trụ sờ.

Thêm vào đó, do bộ máy chính quyền địa phương ba cấp có nhiều thay đổi về quy trình lẫn nhân sự nên công tác phối hợp trong việc thu thập chứng cứ, tài liệu và xác minh nơi cư trú gặp nhiều khó khăn, đã ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất của một số đơn vị, cụ thể như TAND khu vực 5 hiện có tỷ lệ giải quyết chỉ đạt 42,3%.

Chánh án TAND TP.HCM đề nghị, để giải quyết triệt để những khó khăn này, đặc biệt trong bối cảnh lượng vụ việc dự báo sẽ tiếp tục gia tăng theo đà phát triển kinh tế, ban lãnh đạo các TAND khu vực phải chủ động định vị lại tình hình và triển khai các nhóm giải pháp hành động quyết liệt. Trước hết, tập thể ban lãnh đạo phải là hạt nhân giữ vững sự đoàn kết nội bộ để thống nhất hướng đi cho toàn đơn vị.

Về mặt nghiệp vụ, yêu cầu cấp thiết là phải kiểm soát chặt chẽ và xử lý triệt để số lượng án quá hạn luật định cùng án tạm đình chỉ. TAND khu vực 5 phải lập kế hoạch xét xử chi tiết theo từng tuần, báo cáo cụ thể số lượng án quá hạn đã giải quyết về TAND TP.HCM, đồng thời yêu cầu các thẩm phán phải rà soát kỹ lý do tạm đình chỉ nhằm tìm cách triệt tiêu nguyên nhân, sớm đưa vụ án ra xét xử.

Trong điều kiện khối lượng công việc ngày càng tăng cao nhưng con người chưa được bổ sung thêm, giải pháp duy nhất để nâng cao năng suất là phải tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Tiếp tục phát huy các ứng dụng quản trị nội bộ hiệu quả, thực hiện nghiêm túc phần mềm quản lý án chung, kết hợp tận dụng tối đa trợ lý ảo và các nền tảng xét xử trực tuyến.

Bên cạnh đó, công tác cải cách hành chính tư pháp cần phải thay đổi cách tiếp cận nhằm cắt giảm tối đa các thủ tục chồng chéo gây tắc nghẽn công việc. Lãnh đạo các đơn vị phải thường xuyên kiểm tra, thanh tra khâu tiếp nhận và thụ lý đơn để đảm bảo tính lưu thông, hướng dẫn chu đáo, tránh gây phiền hà làm người dân phải đi lại nhiều lần, từ đó xây dựng hình ảnh một nền công lý gần dân và bảo vệ uy tín của toàn ngành.

Chánh án TAND TP.HCM Phạm Quốc Hưng đề nghị các Tòa án thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Chánh án TANDTC đối với các Tòa án phải nâng cao vai trò kiến tạo của Tòa án đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Vai trò kiến tạo này phải được cụ thể hóa bằng những hành động pháp lý rõ ràng đối với từng loại án.

Đối với các vụ án hành chính liên quan đến các dự án kinh tế - xã hội tại địa phương, Tòa án khu vực phải chủ động phối hợp cùng TAND TP.HCM giải quyết đúng pháp luật, với mục tiêu cao nhất là đồng hành và phục vụ kịp thời cho nhiệm vụ chính trị của địa phương. Đối với các vụ án kinh doanh thương mại, các thẩm phán phải tập trung xem xét, giải quyết trong thời gian sớm nhất nhằm bảo vệ quyền lợi và duy trì sự ổn định cho các hoạt động của doanh nghiệp.

Đặc biệt, đối với các vụ án hình sự liên quan đến kinh tế và chức vụ, Tòa án cần thay đổi tư duy truyền thống chỉ chú trọng vào trách nhiệm hình sự. Thay vào đó, Tòa án cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ và xử lý dứt điểm phần dân sự, nghĩa vụ tài sản liên quan, giúp giải phóng các tài sản bị đóng băng, khơi thông các nguồn lực xã hội bị nghẽn để đưa vào nền kinh tế theo đúng chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Bên cạnh đó, TAND khu vực cần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ phối hợp liên ngành trên cơ sở thượng tôn pháp luật và đúng chức năng nhiệm vụ chính là chìa khóa giúp đẩy nhanh tiến độ giải quyết án, nâng cao chất lượng giải quyết các loại án để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị được giao.

Quang Trung - Chu Phương