Nộp đơn khởi kiện ly hôn nơi bị đơn cư trú

Luật sư Lê Huy Hoàng trả lời: Theo quy định tại Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2025, người có quyền yêu cầu giải quyết ly hôn gồm:

Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

Lưu ý, chồng không được ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Như vậy, người có quyền yêu cầu ly hôn có thể là chồng, là vợ hoặc người thứ ba như quy định nêu trên.

Theo Luật Hôn nhân và gia đình năm 2025, hiện nay có hai hình thức ly hôn là thuận tình ly hôn (Điều 55) và ly hôn theo yêu cầu một bên (Điều 56), gọi tắt là đơn phương ly hôn.

Cụ thể, điều kiện để thuận tình ly hôn là hai bên thật sự tự nguyện ly hôn. Hai bên đã thỏa thuận về việc chia tài sản, quyền nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng…

Còn điều kiện để đơn phương ly hôn thì vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình; Khi một người vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài; Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích; Khi một người bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do người còn lại gây nên.

Khi ly hôn, bà cần chuẩn bị các loại giấy tờ sau:

Đơn yêu cầu ly hôn (thuận tình hoặc đơn phương);

Giấy đăng ký kết hôn (bản chính);

Căn cước công dân/thẻ Căn cước của vợ và chồng (bản sao có chứng thực);

Giấy khai sinh của các con (nếu có con chung, bản sao có chứng thực);

Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung (nếu có tài sản chung, bản sao có chứng thực).

Trường hợp không giữ Giấy chứng nhận kết hôn thì có thể liên hệ với cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn để xin cấp bản sao.

Trường hợp không có Căn cước công dân/thẻ Căn cước của vợ/chồng thì theo hướng dẫn của Tòa án để nộp giấy tờ tùy thân khác thay thế.

Theo quy định tại Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tố tụng hành chính, Tư pháp người chưa thành niên sửa đổi năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực là nơi có thẩm quyền giải quyết thủ tục ly hôn cấp sơ thẩm.

- Đối với trường hợp thuận tình ly hôn

Nếu hai vợ chồng thuận tình ly hôn thì có thể thỏa thuận đến Tòa án nơi cư trú của vợ hoặc của chồng để làm thủ tục. Hiện nay, vợ chồng bà đều cư ngụ tại phường Bình Lợi Trung, TP.HCM thì nộp đơn ra TAND khu vực 5 TP.HCM để được giải quyết.

Trong thời hạn 03 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ kèm theo, Chánh án Tòa án sẽ phân công Thẩm phán giải quyết.

- Đối với trường hợp đơn phương ly hôn

Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về hôn nhân và gia đình. Do đó, trong trường hợp đơn phương ly hôn, Tòa án nơi có thẩm quyền giải quyết sẽ là nơi bị đơn cư trú, làm việc. Hiện nay, chồng bà cũng đang cư ngụ tại phường Bình Lợi Trung, TP.HCM. Do đó, bà nộp đơn ra TAND khu vực 5 TP.HCM để được giải quyết.

Theo quy định của khoản 4 Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, vợ, chồng không được ủy quyền ly hôn cho người khác tham gia tố tụng.

Hiện nay, mẫu đơn ly hôn đã được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành kèm theo Nghị quyết 01/2017/NQ-HĐTP. Tuy nhiên, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 không bắt buộc đơn ly hôn phải theo mẫu quy định. Theo đó, bà có thể viết đơn ly hôn theo hình thức viết tay, đánh máy hay điền theo mẫu, đơn vẫn có thể được Tòa án chấp nhận nếu đáp ứng đúng các nội dung pháp lý cần thiết.

- Mẫu đơn thuận tình ly hôn tải TẠI ĐÂY.

- Mẫu đơn khởi kiện ly hôn tải TẠI ĐÂY.

PV