Khi người dân tố giác tội phạm bằng mã QR

Để tháo gỡ rào cản đó, Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk đã triển khai mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” ứng dụng mã QR, tạo thêm kênh tiếp nhận thông tin bảo mật, thuận tiện, giúp người dân mạnh dạn tham gia giữ gìn bình yên nơi biên giới.

Là xã biên giới có hơn 45,5km đường biên tiếp giáp tỉnh Mondulkiri (Campuchia), xã Buôn Đôn (tỉnh Đắk Lắk) có địa bàn rộng, dân cư sinh sống phân tán, nhiều dân tộc cùng chung sống. Trong điều kiện đó, bên cạnh vai trò của các lực lượng chức năng, những thông tin do người dân cung cấp luôn là nguồn hỗ trợ quan trọng trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới và giữ gìn an ninh trật tự địa bàn.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp biết vụ việc nhưng vẫn ngần ngại phản ánh vì lo bị lộ danh tính hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống. Có những câu chuyện bà con nghe được, chứng kiến được nhưng rồi chọn cách im lặng vì sợ va chạm, sợ bị để ý hoặc gặp phiền phức về sau. Chính tâm lý ấy vô tình tạo ra những khoảng trống thông tin trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ở cơ sở.

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Đồn Biên phòng Sê Rê Pốk đã triển khai mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” ứng dụng mã QR, tạo thêm một kênh tiếp nhận tin báo bảo đảm an toàn, thuận tiện cho người dân.

Nhiều năm gắn bó với vùng biên Buôn Đôn, ông Biện Văn Lạc hiểu khá rõ tâm lý của bà con khi muốn cung cấp thông tin liên quan đến vi phạm pháp luật.

“Trước đây có người biết chuyện nhưng ngại nói. Không phải họ không muốn giúp lực lượng chức năng mà lo bị lộ danh tính, sợ ảnh hưởng đến gia đình hoặc cuộc sống sau này. Giờ có hòm thư điện tử ẩn danh, bà con yên tâm hơn rất nhiều. Khi phát hiện điều gì bất thường, chỉ cần quét mã QR là có thể gửi thông tin ngay cho Bộ đội Biên phòng”, ông Lạc chia sẻ.

Thay vì phải viết đơn, gửi thư hoặc trực tiếp gặp cán bộ địa bàn, giờ đây người dân chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để gửi thông tin đến lực lượng Biên phòng. Các nội dung phản ánh có thể liên quan đến ma túy, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép, vi phạm quy chế khu vực biên giới, các dấu hiệu nghi vấn về an ninh trật tự hoặc những vụ việc bất thường phát sinh trên địa bàn.

Toàn bộ quá trình gửi thông tin được thiết kế đơn giản, dễ thực hiện và bảo đảm tính bảo mật. Người dân không phải khai báo danh tính, không hiển thị số điện thoại và không lo bị tiết lộ thông tin cá nhân.

Đằng sau thao tác tưởng chừng đơn giản ấy là một thay đổi đáng kể trong cách tiếp nhận và xử lý thông tin từ cơ sở. Khi rào cản tâm lý được gỡ bỏ, người dân trở nên chủ động hơn trong tham gia phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm pháp luật.

Già làng Y Thơng Kđoh, người có uy tín tại xã Buôn Đôn cho rằng, điều quan trọng nhất của mô hình là tạo được sự yên tâm cho người dân.

“Người tố giác không bị biết danh tính nên bà con rất đồng tình. Trước đây nhiều người muốn báo tin nhưng còn e ngại. Nay có cách làm mới, thuận tiện và an toàn hơn nên bà con sẽ tích cực tham gia giữ gìn an ninh địa bàn”, già làng Y Thơng Kđoh nói.

Không chỉ ở tuyến biên giới đất liền, mô hình này cũng đang phát huy hiệu quả trên tuyến biển của tỉnh Đắk Lắk.

Tại địa bàn do Đồn Biên phòng Hòa Hiệp Nam quản lý, các bảng mã QR kết nối với “Hòm thư điện tử ẩn danh” được bố trí tại Trạm Kiểm soát Biên phòng Đà Nông, Cảng cá Phú Lạc, các nhà văn hóa khu dân cư và nhiều vị trí tập trung đông ngư dân qua lại.

Với hàng trăm tàu cá thường xuyên ra vào khu vực cảng, nhu cầu tiếp nhận thông tin nhanh chóng từ ngư dân luôn được đặt ra. Trên thực tế, nhiều vụ việc liên quan đến an ninh trật tự, khai thác thủy sản, tranh chấp trên biển hoặc các dấu hiệu vi phạm pháp luật thường được phát hiện đầu tiên từ chính những người dân đang lao động trên biển.

Nếu trước đây việc phản ánh thông tin đôi khi còn mất thời gian hoặc phụ thuộc vào nhiều khâu trung gian thì nay ngư dân có thể chủ động gửi thông tin ngay tại bến cảng hoặc trước thời điểm tàu xuất bến chỉ bằng một lần quét mã trên điện thoại.

Khoảng cách giữa người dân với lực lượng chức năng vì thế cũng được rút ngắn hơn. Những thông tin từ cơ sở được truyền tải nhanh hơn, tạo điều kiện để lực lượng Biên phòng chủ động xác minh, xử lý ngay từ đầu, hạn chế nguy cơ phát sinh các vụ việc phức tạp.

Theo Trung tá Nguyễn Văn Kiều, Chính trị viên Đồn Biên phòng Sê Rê Pốk, mặc dù thời gian triển khai chưa dài nhưng mô hình bước đầu đã phát huy hiệu quả tích cực.

“Qua quá trình triển khai, đơn vị đã tiếp nhận những tin báo đầu tiên liên quan đến vi phạm quy chế khu vực biên giới. Các thông tin đều được xác minh, xử lý theo đúng quy định pháp luật. Điều quan trọng là người dân đã bắt đầu chủ động hơn trong việc cung cấp thông tin cho lực lượng Biên phòng”, Trung tá Nguyễn Văn Kiều cho biết.

Điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở số lượng tin báo tiếp nhận được. Giá trị lớn hơn là sự chuyển biến trong nhận thức và cách thức tham gia bảo vệ địa bàn của người dân.

Nếu như trước đây, nhiều người vẫn coi việc giữ gìn an ninh trật tự là trách nhiệm chủ yếu của lực lượng chức năng thì nay họ đã trở thành những “tai mắt” tích cực ngay từ cơ sở. Mỗi người dân khi phát hiện dấu hiệu bất thường đều có thể trở thành một nguồn tin hữu ích, góp phần giúp lực lượng chức năng phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh hiệu quả với các loại tội phạm.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được triển khai sâu rộng trên nhiều lĩnh vực, việc ứng dụng công nghệ vào công tác vận động quần chúng đã cho thấy tư duy đổi mới của lực lượng Bộ đội Biên phòng. Công nghệ ở đây không thay thế con người mà tạo điều kiện để người dân tham gia nhiều hơn, thuận lợi hơn vào nhiệm vụ bảo vệ biên giới.

Đại tá Đỗ Quang Thấm, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk cho biết, từ hiệu quả bước đầu, đến nay mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” đã được triển khai đồng bộ tại 16 xã, phường biên giới trên địa bàn tỉnh.

Việc nhân rộng mô hình không chỉ nhằm đổi mới phương thức tiếp nhận thông tin mà còn phát huy vai trò, trách nhiệm của nhân dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia. Đây là giải pháp phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số hiện nay, góp phần củng cố thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc.

Từ những mã QR được đặt tại các thôn, buôn vùng biên giới đến các cảng cá, khu dân cư ven biển, một kênh kết nối mới giữa nhân dân với lực lượng Biên phòng đang dần hình thành. Giá trị của mô hình không chỉ nằm ở những tin báo được gửi đi, mà còn ở việc tạo điều kiện để người dân mạnh dạn lên tiếng, chủ động tham gia giữ gìn bình yên địa bàn.

Mỗi lần quét mã không đơn thuần là gửi đi một thông tin. Đó còn là sự chung tay của người dân đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong thời đại số.

Nguyễn Ngọc Lân