Thu hồi đất tại Bắc Ninh (Kỳ 1): Mặc dân kêu, chính quyền “bày mâm” cho doanh nghiệp?

Dân mất đất, doanh nghiệp thu lợi hàng nghìn tỷ đồng

Ông Vũ Thủy Lợi (trú tại thôn An Tập, xã Yên Phụ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh) cùng 105 hộ dân khác phản ánh: Lãnh đạo UBND huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh đã thiếu công bằng trong việc thu hồi đất cho dự án xây dựng tuyến đường Tỉnh lộ 286, gây tổn hại tới quyền và lợi ích chính đáng của hàng trăm hộ dân.

Qua tìm hiểu, dự án đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp Tỉnh lộ 286, tổng chiều dài tuyến đường 3.860m, từ thị trấn Chờ đến cầu Đò Lo được triển khai theo hình thực hợp đồng xây dựng – chuyển giao BT do Công ty Cổ phần Đầu tư nhà và Thương mại Hưng Ngân (Công ty Hưng Ngân) làm chủ đầu tư, với tổng kinh phí là 277 tỷ đồng. Dư án được khởi công tháng 9/2015, thời gian thi công 18 tháng.

Theo người dân, giá đất thu hồi tại dự án do UBND tỉnh Bắc Ninh quy định. Sau khi các doanh nghiệp san nền, phân lô bán lô theo giá thị trường sẽ trích 1 phần lãi chi trả cho nhà đầu tư theo hợp đồng BT.

Theo Điều 69 Luật Đất đai năm 2013, trình tự thu hồi đất được quy định rằng, khi thông báo thu hồi đất, Trung tâm Phát triển quỹ đất (trong trường hợp được giao làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng) hoặc Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phối hợp với UBND cấp xã thông báo thu hồi đất theo kế hoạch được duyệt đến từng người có đất, họp phổ biến và thông báo trên phương tiện đại chúng, niêm yết tại trụ sở UBND xã, địa điểm sinh hoạt chung.

Sau khi thông báo thu hồi đất mới lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Việc này cũng do Trung tâm Phát triển quỹ đất hoặc Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phối hợp với UBND xã triển khai điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Tiếp đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất hoặc Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có trách nhiệm lập phương án phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư và phối hợp với UBND xã tổ chức lấy ý kiến về phương án (tổ chức họp trực tiếp với người dân và lập biên bản có xác nhận của đại diện UBND xã, đại diện UBMTTQ Việt Nam cấp xã, đại diện những người có đất thu hồi; niêm yết công khai phương án tại trụ sở UBND xã, địa điểm sinh hoạt chung).

Đại diện người dân tới phản ánh tại Tòa soạn

Tuy nhiên, người dân cho hay, họ chỉ được biết dự án thu hồi những diện tích xa đường Tỉnh lộ 286, đến khi có quyết định thu hồi tới từng hộ mới biết những diện tích nằm học 2 bên đường Tỉnh lộ 286 cũng bị thu hồi.

Theo người dân, đất 2 bên đường Tỉnh lộ 286 làm lợi cho doanh nghiệp hàng ngần tỷ đồng. Bởi lẽ, bồi thường 75ha với kinh phí khoảng 329,1 tỷ đồng. Chi phí làm đường 800 tỷ đồng. Tổng chi cho dự án 1129,1 tỷ đồng.

Theo qui hoạch, tỉ lệ sử dụng đất ở 21,9%. Vậy diện tích đất thành phẩm mà Công ty Hưng Ngân sẽ phân lô là 164.000 m2. Với mỗi lô 80m2 sẽ phân thành 2053 lô. Mỗi lô 80m2 được bán với giá từ 1,5 tỷ đồng đến 2,5 tỷ đồng. Lấy giá thấp nhất là 1,5 tỷ đồng thì 2053 lô x 1,5 tỷ = 3079,5 tỷ đồng. Như vậy thực lãi của doanh nghiệp tối thiểu sẽ là 3079,5 tỷ - 1129,1 tỷ = 1950,4 tỷ đồng.

Một vấn đề đặt ra, với dự án nâng cấp mở rộng chỉ 3,8 km đường, liệu cơ quan chức năng tỉnh Bắc Ninh có nhất thiết phải thu hồi đến 75ha ruộng 2 lúa, 1 màu ở 2 bên Tỉnh lộ 286 rồi “biếu không” cho doanh nghiệp gần 2.000 tỷ đồng hay không?

Mới đây, tại buổi họp báo công bố kết quả kiểm toán nhà nước năm 2018 vào ngày 5/7, cơ quan kiểm toán nhà nước cũng xác nhận: Việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư là trái với quy định của Luật Đất đai. Tạm tính tiền sử dụng đất để xác định giá trị đối ứng khi giao đất cho dự án BT tại thời điểm thực hiện dự án BT, đồng thời xác định giá đất theo phương pháp thặng dư cho phép tính chi phí dự phòng trong chi phí phát triển còn bất hợp lý, không sát hoặc phụ thuộc yếu tố chủ quan dẫn đến giá đất thấp, không sát giá thị trường làm thất thoát lớn tài sản, ngân sách nhà nước.

Phớt lờ kiến nghị

Quyết định 319/QĐ-UBND ngày 20/3/2019 của UBND tỉnh Bắc Ninh

Người dân cho biết ở xã Yên Phụ, dự án đều áp giá đền bù là 700.000 đồng/m2 nên chưa nhận tiền đền bù mong muốn được “đấu giá quyền sử dụng đất”. Với mong muốn trên, ngày 22/3/2019, người dân xã Yên Phụ đã gửi đơn khiếu nại gửi các cơ quan chức năng huyện Yên Phong.

Theo Quyết định 319/QĐ-UBND ngày 20/3/2019 của UBND tỉnh Bắc Ninh và Quyết định 1461/QĐ-UBND ngày 1/8/2018 của UBND huyện Yên Phong về việc thu hồi đất ở xã Yên Phụ đều xác định việc thực hiện dự án theo hợp đồng kinh tế BT; tạo vốn đối ứng Tỉnh lộ 286; Lãnh đạo huyện có giải thích tỉ lệ phân lô, bán nền là 21,9 %.

Chiếu theo điểm C, khoản 1 Điều 118 Luật Đất đai năm 2013: Đất đai được đấu giá quyền sử dụng đất là việc sử dụng quỹ đất để tạo vốn cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, người dân muốn đấu giá quyền sử dụng đất dọc Tỉnh lộ 286 là có cơ sở.

Ngày 29/3/2019 , 54 người dân xã Yên Phụ xuống phòng tiếp công dân theo đúng lịch tiếp công dân của Chủ tịch UBND huyện Yên Phong nhưng lãnh đạo bận không tiếp, người dân đành ra về.

Thế nhưng không hiểu sao trong thông báo số 10/TB-BTCD do ông Trần Phong, Trưởng ban tiếp công dân huyện ký lại cho rằng, ngày 29/3/2019, Chủ tịch UBND huyện đã tiếp người dân.

Ngày 22/4/2019, tại hội trường xã Yên Phụ, hơn 100 hộ dân có ruộng bị thu hồi không nhận tiền bồi thường được gặp Bí thư, Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Phong (theo sự chỉ đạo của UBND tỉnh Bắc Ninh).

Tuy nhiên, người dân cho biết những vấn đề người dân đưa ra về giá đền bù, hình thức cưỡng chế, đấu giá quyền sử dụng đất vẫn không được trả lời trực tiếp tại hội trường. Các vị lãnh đạo huyện nói rằng những ý kiến thắc mắc của bà con sẽ trả lời bằng văn bản.

Đáng nói, căn cứ vào Báo cáo số 74/ BC- UBND ngày 6/5/2019, UBND huyện Yên Phong không trả lời thỏa đáng những vấn đề nêu trên làm người dân thêm bức xúc.

Những kiến nghị, mong muốn của người dân xã Yên Phụ bao giờ được UBND huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh hồi đáp?

Trường Giang