Điều chỉnh phí trạm Bắc Hải Vân: Hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân
Bạn đọc - Ngày đăng : 09:17, 04/10/2019
Nhà đầu tư đề xuất mức thu thấp hơn quy định
Tại Công văn số 8543/BGTVT-ĐTCT về nội dung điều chỉnh mức thu phí dịch vụ sử dụng trạm thu phí Bắc Hải Vân của Bộ GTVT nêu, hợp đồng ký ngày 13/3/2019 giữa Bộ GTVT với nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án thì trạm thu phí Bắc Hải Vân thu phí hoàn vốn cho hầm đường bộ Hải Vân và hầm đường bộ Phước Tượng – Phú Gia với mức thu phí giai đoạn 2019 – 2020 là 90.000 đồng/xe loại 1/lượt. Bộ GTVT cho rằng mức thu này phù hợp theo Thông tư 60/TT-BGTVT (Thông tư 60) ban hành ngày 21/12/2019.
Tuy nhiên, ngày 22/8/2019, Công ty Cổ phần Đầu tư Đèo Cả đã gửi văn bản tới Bộ GTVT đề xuất mức thu là 70.000 đồng/xe loại 1/lượt từ ngày 27/9/2019. Bộ GTVT nhận định mức phí trên: “thấp hơn mức phí quy định tại hợp đồng dự án và người dân có quyền lựa chọn”.
Nói về lý do đề xuất mức thu phí thấp hơn quy định, ông Nguyễn Tấn Đông, Phó Chủ tịch Công ty Cp Đầu tư Đèo Cả cho biết: “Nhà đầu tư cân nhắc mức thu phí dịch vụ để hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư và người dân”.
Trên thực tế, từ từ ngày 1/1/2016, Công ty Cổ phần Đầu tư Đèo Cả tiếp nhận và chịu trách nhiệm chi trả chi phí quản lý, vận hành hầm Hải Vân, theo phương án ký kết với với Bộ GTVT. Sau khi hoàn thành giai đoạn 1 dự án sửa chữa nâng cấp hầm Hải Vân 1 và sửa chữa, cải tạo mặt đường 25km trên tuyến đường đèo vào tháng 8/2017 thì công ty được đặt trạm thu phí Nam Hải Vân để hoàn vốn.
Do trạm thu phí dự kiến này chỉ cách trạm thu phí Bắc Hải Vân khoảng 12km, không đảm bảo quy định nên Bộ GTVT đã quyết định bỏ trạm thu phí Nam Hải Vân. Đồng thời, Bộ quyết định cho thu gộp phí của dự án trên vào trạm Bắc Hải Vân.
Trạm thu phí Bắc Hải Vân
Việc thu gộp này ưu tiên hoàn vốn 19 năm cho hầm Phước Tượng - Phú Gia theo quyết định của Bộ GTVT (tháng 6/2018) vì vậy mỗi năm Công ty CP Đầu tư Đèo Cả chỉ được phân bổ từ việc thu phí của trạm Bắc Hải Vân. Với việc không cho đặt trạm thu phí mà chỉ sử dụng nguồn tiền phân bổ khiến công ty không đủ nguồn thu để chi trả kinh phí vận hành. Công ty đã nhiều lần kiến nghị Bộ GTVT xem xét, có hướng tháo gỡ.
Ông Phạm Quốc Vượng, Tổng Giám đốc Công ty Phước Tượng - Phú Gia BOT thông tin, trong ngày đầu (27/9) áp dụng mức thu phí mới có nhiều tài xế thắc mắc về mức phí qua trạm. Ngoài nhân viên bán vé qua trạm, phía Công ty Phước Tượng - Phú Gia BOT đã bố trí thêm nhân lực để sẵn sàng giải đáp thắc mắc của tài xế khi xe qua trạm.
“Ngày đầu áp dụng thu phí mới có xảy ra hiện tượng ùn tắc giao thông cục bộ. Nguyên nhân do các phương tiện di chuyển chậm, đơn vị thi công đóng cửa hầm để thực hiện công tác nổ mìn thi công hầm Hải Vân 2. Nhìn chung đến nay, công tác thu phí vẫn diễn ra bình thường, an ninh trật tự, ATGT được đảm bảo”, ông Phạm Quốc Vượng, Tổng Giám đốc Công ty Phước Tượng - Phú Gia BOT cho biết thêm.
Ngoài ra, phía nhà đầu tư đã có quy chế phối hợp với lực lượng CSGT nên sẵn sàng bố trí một chốt trạm tại khu vực trạm thu phí nhằm đảm bảo tình hình an ninh trật tự, an toàn giao thông (ATGT) tại khu vực này.
Hài hòa lợi ích của Nhà nước - người dân - nhà đầu tư
Mức phí được nhà đầu tư đề xuất thấp hơn mức phí theo hợp đồng
Việc một thời gian dài thu phí với mức giá được áp dụng theo Thông tư số 35/2016/TT-BGTVT (Thông tư 35) của Bộ GTVT quy định đồng thời người dân có quyền lựa chọn trả phí để rút ngắn thời gian, đảm bảo an toàn khi đi qua hầm hoặc đi qua đường đèo không mất phí đã ảnh hưởng đến lộ trình hoàn vốn cho dự án. Mức phí áp dụng cho hầm theo thông tư này chưa hợp lý bởi giá vé được thu ngang bằng mức phí cầu, đường bộ, trong khi hầm đường bộ là công trình có tổng vốn đầu tư lớn hơn rất nhiều.
Từ năm 2017, Bộ GTVT cũng đã nhận thức được chênh lệch trong suất đầu tư hầm và đường, do đó đã chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu điều chỉnh Thông tư 35 để ban hành khung mức giá dịch vụ phù hợp với tính chất đặc thù của công trình hầm.
Ngày 4/3/2019, Bộ GTVT đã phê duyệt điều chỉnh phương án tài chính Dự án hầm đường bộ qua Đèo Cả (bao gồm Đèo Cả và hầm Cổ Mã, hầm Cù Mông và hầm Hải Vân), mức phí thu tại trạm Bắc Hải Vân được điều chỉnh theo Thông tư 60 sửa đổi bổ sung một số điều của Thông tư 35. Nhà đầu tư đã lùi thời điểm điều chỉnh thu phí đến cuối tháng 9 là một nỗ lực rất lớn để hài hòa giữa lợi ích của nhà đầu tư với quyền lợi của người dân. Thực tế, nhà đầu tư đã bỏ ra gần 300 tỷ đồng để vận hành Hầm Hải Vân 1, chưa kể 900 tỷ đồng để sửa chữa, nâng cấp giai đoạn 1 trong khi Quốc hội quyết định thu hồi 1.180 tỷ đồng vốn ngân sách hỗ trợ đã bố trí cho dự án, việc triển khai thu phí tại trạm La Sơn - Túy Loan còn bỏ ngõ, ngân hàng thắt chặt giải ngân...
Tuyến đường Hầm Hải Vân 2 đang gấp rút hoàn thành để đưa vào sử dụng
Xí nghiệp vận hành hầm Hải Vân cho biết, công trình hầm Hải Vân sau khi đi vào hoạt động từ 2005 đến nay đã đón gần 29 triệu lượt xe qua hầm, góp phần rất lớn vào sự thông thương hàng hóa, giảm thiểu tai nạn, thúc đẩy phát triển kinh tế vùng, kinh tế của cả nước. Không những thế, công trình hầm này còn đem lại những lợi ích về xã hội, góp phần bảo vệ môi trường mà khó có thể lượng hóa cụ thể được.
Bên cạnh đó, năm 2016, Bộ GTVT phê duyệt dự án mở rộng hầm lánh nạn hầm đường bộ Hải Vân thành hầm đường bộ Hải Vân 2 với tổng chiều dài 12,6 km thuộc địa bàn tỉnh TT-Huế và TP.Đà Nẵng.
Dự án do Công ty CP Đầu tư Đèo Cả làm chủ đầu tư với 2 giai đoạn, có tổng mức đầu tư hơn 8.000 tỷ đồng. Trong đó, đường dẫn phía Bắc nằm ở thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc, tỉnh TT-Huế dài 2,1km; đường dẫn phía Nam nằm ở phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu, TP.Đà Nẵng dài 4,3km; đường hầm dài hơn 6,2km. Theo Ban Quản lý dự án hầm đường bộ Hải Vân, ngoài các hạng mục trên, dự án còn xây dựng trung tâm cứu hộ cứu nạn, PCCC, trạm dừng kiểm tra kỹ thuật… Dự kiến dự án hoàn thành và đưa vào khai thác toàn tuyến vào cuối năm 2020. Ngày 26/9, Ban Quản lý dự án hầm đường bộ Hải Vân cho biết, sau 32 tháng thi công, mũi khoan cuối cùng đào hầm Hải Vân 2 vừa được hoàn thành.
Hiện nay, lưu lượng xe đi qua hầm Hải Vân 1 đang tăng nhanh trong những năm qua. Trung bình có tới 10.000 đến 15.000 lượt xe/ngày đêm qua hầm nên thường xuyên xảy ra ùn tắc. Việc hoàn thiện đồng bộ dự án hầm Hải Vân 2 để đưa vào sử dụng trong năm 2020 là một bước tiến quan trọng, giúp giảm tải ách tắc và đảm bảo an toàn giao thông cho các phương tiện giao thông khi lưu thông trên tuyến đường hầm này.