Cổ phần hóa Cty TNHH MTV Mai Động, Hà Nội: “Hô biến” hàng chục tỷ đồng và hơn 34.000 m2 đất

Ngày 28/11/2009, Công ty TNHH  Một thành viên Mai Động (Cty Mai Động, là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước) và Công ty CP Tập đoàn Thành Công (Cty Thành Công) ký kết hợp đồng hợp tác kinh doanh (HĐ) dự án “Tổ hợp nhà ở và dịch vụ công cộng Nam Hà Nội” ở xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Khoản đóng góp các bên, Cty Mai Động góp 34.276 m2 đất (đang quản lý và sử dụng) và Cty Thành Công góp tiền, nhưng không ghi mỗi bên chiếm bao nhiêu phần trăm cổ phần.

Một trong những điều khoản của dự án này là “Bên A (Cty Mai Động) kịp thời di dời nhà máy và các công trình khác trên đất, nhanh chóng giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai dự án; Bên B (Cty Thành Công) đồng ý tạm ứng trước cho Bên A số tiền là 100 tỷ đồng.” Trong đó nhấn mạnh, sẽ chuyển tiền đợt cuối “khi Bên A hoàn thành công tác di dời và bàn giao mặt bằng.” Nhưng thực tế, sau khi Bên A đã bàn giao mặt bằng, thì Bên B mới chuyển tổng cộng 27 tỷ đồng.

Không chỉ vậy, kết thúc thực hiện HĐ, bên Cty Thành Công chẳng những không mất một xu nào, mà còn đương nhiên được quản lý, xử dụng mảnh đất hơn 34.000 m2 nêu trên.

Vậy đâu là lý do khiến Nhà nước mất trắng khoản ngân khố khổng lồ này?

Hợp đồng ban đầu giữa một DN Nhà nước và DN tư nhân, nhưng khi thanh lý HĐ, cả hai bên ký đều là của Cty Thành Công.

Thứ nhất, tuy hợp tác kinh doanh, nhưng không phân định Bên A và Bên B đóng góp bao nhiều phần trăm vốn. Chuyện không từng có.

Thứ hai, dù Cty Mai Động đã bàn giao mặt bằng cho Cty Thành Công, nhưng tổng số tiền mà Cty Thành Công chuyển cho Cty Mai Động chỉ có 27/100 tỷ đồng theo HĐ. Không chỉ vậy, sau đó, Phó Chủ tịch TP Nguyễn Văn Sửu ký QĐ 4903 (ngày 30/9/2015), lại coi 27 tỷ đồng này là khoản Cty Mai Động nợ Cty Thành Công!?   

Về nội dung này, trong văn bản gửi Phó chủ tịch TP Hà Nội Nguyễn Doãn Toản và các cơ quan chức năng, ông Nguyễn Việt Hà, nguyên Chủ tịch, Tổng giám đốc Cty Mai Động (người ký HĐ) khẳng định: “Việc Cty Thành Công ứng tiền cho Cty Mai Động theo tiến độ là điều kiện để di dời giao mặt bằng nhanh nhất, không phải là khoản nợ.”

Thứ ba, có dấu hiệu lập phương án di dời khống. Cụ thể, dù Cty Mai Động đã bàn giao mặt bằng cho Cty Thành Công từ năm 2010, nhưng trong QĐ 4903 của TP lại ghi “Công ty lập phương án di di dời cơ sở sản xuất kinh doanh ra ngoại thành...”. Phải chăng, việc lập phương án di dời khống này nhằm hợp thức hóa việc “hô biến” 27 tỷ đồng?

Thứ tư, không phải ngẫu nhiên 3 năm sau khi thành phố coi khoản 27 tỷ đồng hỗ trợ di chuyển thành khoản nợ của Cty Mai Động, kết luận kiểm toán Nhà nước khu vực 1 ngày 30/11/2018 vẫn kiến nghị UBND TP Hà Nội: “Tiếp tục theo dõi khoản tiền bồi thường hỗ trợ di dời và các hỗ khác có nguồn gốc từ Nhà nước đối với các trường hợp đã ký kết (số tiền hỗ trợ di dời 100 tỷ đã ký Hợp đồng hợp tác kinh doanh số 2811 ngày 28/11/009 với đối tác là Cty CP tập đoàn Thành Công nhưng đến nay vẫn chưa thực hiện hỗ trợ di dời để triển khai dự án).”

Cuối cùng, để hợp thức hóa việc hô biến hàng chục tỷ đồng của Nhà nước cũng như đoạt quyền quản lý sử dụng hơn 34.000 m2 đất trong dự án trên, một biên bản thanh lý hợp đồng chưa từng có đã ra đời.

Biên bản thanh lý hợp đồng ký ngày 20/2/2019 giữa Công ty Cổ phần Mai Động (Cty Thành Công 70 % cổ phần) và Cty Thành Công. Nội dung biên bản cực đơn giản với hai ý: Thống nhất thanh lý, chấm dứt việc thực hiện hợp đồng...; Số tiền 27 tỷ đồng do Cty Thành Công ứng cho Cty Mai Động phục vụ di dời được thành phố chấp thuận thành vốn góp tại QĐ số 4903 ngày 30/9/2015.

Công ty TNHH MTV Mai Động là doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, thuộc sự quản lý của UBND TP Hà Nội.

Nội dung này cho thấy điều gì?

Một là, hai người  ký biên bản đều là người của Cty Thành Công. Do đó, tuy là thanh lý hợp đồng, nhưng không nhắc một chữ đến quá trình thực hiện hợp đồng, lý do thanh lý hợp đồng.

Hai là, số tiền 27 tỷ đồng được nhắc lại “đã được UBND TP chấp thuận chuyển nợ thành vốn góp tại QĐ số 4903...”. Như vậy, phải chăng nội dung này chỉ hợp thức hóa việc thành phố đã quyết từ 4 năm trước?

Mặt khác cần đặt ra câu hỏi: Dựa trên cơ sở pháp lý nào mà thành phố bỗng dưng chuyển khoản 27 tỷ hỗ trợ di dời của Cty Thành Công theo hợp đồng thành khoản nợ của Cty Mai Động? Điều đó cũng đồng nghĩa Nhà nước mất trắng 27 tỷ đồng. Sau đó,TP lại ký chuyển khoản nợ thành vốn góp bất chấp quy trình chính TP đề ra – quy trình được chính đại diện Sở Tài chính cho biết khi làm việc với phóng viên.

Kết cục là, Công ty Thành Công không những không mất một xu nào trong số 100 tỷ đồng theo HĐ, mà còn đương nhiên được quản lý, sử dụng hơn 34.000 m2 đất ở xã Thanh Liệt, Thanh Trì. Bởi năm 2014, họ có 70 % cổ phần trong Công ty Cổ phần Mai Động.

Những diễn biến vụ việc khiến dư luận phải nêu câu hỏi: Nếu Công ty Mai Động không cổ phần hóa, HĐ nêu trên có bị chết yểu chỉ sau 3-4 năm ký kết?

Vương Hà